Sa thải bất công (Unfair dismissals)

Những nhân viên nào cho là mình bị sa thải bất công hoặc bị doạ sa thải có thể đưa vấn đề ra Uỷ Ban Quan Hệ Lao Động NSW (NSW Industrial Relations Commission)

Luật Quan Hệ Lao Động NSW 1996 (NSW Industrial Relations Act 1996, gọi tắt là "Luật") để cho những nhân viên nào cho là bị sa thải bất công hoặc bị doạ sa thải có thể đưa vấn đề ra Uỷ Ban Quan Hệ Lao Động NSW (NSW Industrial Relations Commission, gọi tắt là Uỷ Ban)

Sa thải là bất công nếu "quá nặng, vô lý hoặc không công bằng" ("harsh, unreasonable or unjust" ) Khi xét khiếu nại, Uỷ Ban sẽ xét xem:

• chủ nhân có cho biết lý do sa thải không;
• người khiếu nại có được cơ hội để giải thích hoặc chứng minh là mình xứng đáng được phục chức hay tái thu dụng hay không;
• chủ nhân có cảnh cáo là nhân viên làm việc kém hiệu quả không.

Uỷ Ban cũng xét đến tất cả các vụ việc liên quan.

Nói chung, những điều khoản liên quan tới sa thải bất công trong Luật áp dụng cho:

• những nhân viên làm việc theo điều kiện do quy chế lao động ở NSW hoặc hợp đồng xí nghiệp quy định;
• công chức ở NSW;
• những nhân viên làm việc không theo quy chế lao động nào và lợi tức dưới 106,400 đô la một năm (con số này được tự động điều chỉnh hàng năm vào ngày 1 Tháng Bảy).

Nhân viên tạm thời thuộc một trong những loại kể trên có thể khiếu nại sa thải bất công nếu nhân viên tạm thời đó hội đủ những điều kiện sau đây:

• ký hợp đồng làm việc từ hay sau ngày 1 Tháng Mười năm 1997; và
• được một chủ nhân thu dụng đều đặn và theo hệ thống 6 tháng trở lên; và
• trước khi bị sa thải, có đủ lý do để tin là chủ nhân tiếp tục thu dụng.

top

• những nhân viên làm việc theo quy chế lao động liên bang;
• những nhân viên làm việc theo hợp đồng cố định dưới 6 tháng;
• những nhân viên làm việc theo hợp đồng cho một công việc đặc thù;
• những nhân viên đang ở thời gian làm thử 3 tháng trở xuống (thời gian này có thể hơn 3 tháng nếu vừa phải so với tính chất và hoàn cảnh thu dụng); hoặc
• những nhân viên được thu dụng tạm thời trong một thời gian ngắn.

Theo Luật, những người học việc và học nghề không được khiếu nại sa thải bất công, nhưng có thể dùng những biện pháp pháp lý khác.

Một nhân viên bị sa thải, hoặc bị đe doạ sa thải, có thể nộp đơn khiếu nại sa thải bất công cho Văn Phòng Đăng Ký (Industrial Registry) của Uỷ Ban. Nhân viên phải điền mẫu đơn đặc biệt. Nhân viên Văn Phòng có thể giúp điền đơn.

Công đoàn có thể khiếu nại thay cho nhân viên hay những nhân viên muốn khiếu nại.

Phải nộp đơn trong vòng 21 ngày kể từ ngày bị sa thải. Nếu có lý do xác đáng, Uỷ Ban có thể nhận đơn sau kỳ hạn kể trên.

top

Sau khi nộp đơn, sẽ có một phiên họp hoà giải. Nhân viên và chủ nhân sẽ cùng gặp một thành viên của Uỷ Ban để cùng nhau cố gắng giải quyết khiếu nại.

Nếu không hoà giải được, đơn sẽ được xét trong một phiên họp trọng tài. Thủ tục này có tính cách chính thức hơn. Cả nhân viên lẫn chủ nhân đều có thể trình bày trường hợp của mình với Uỷ Ban.

Sau khi nghe cả hai bên, Uỷ Ban hoặc là sẽ bác đơn khiếu nại, hoặc chấp thuận khiếu nại bằng một quyết định có hiệu lực pháp lý.

Nhân viên và chủ nhân có thể nhờ một đại diện, tổ chức lao động hoặc luật sư thay mặt mình.

Nếu chấp thuận khiếu nại, Uỷ Ban có thể ra quyết định cho chủ nhân phải:

• để nhân viên trở lại chức vụ cũ;
• tái thu dụng nhân viên vào một chức vụ khác mà chủ nhân có;
• trả lương và những phụ bổng khác mà chủ nhân còn thiếu nhân viên kể từ ngày sa thải nếu phải phục chức hoặc tái thu dụng;
• bồi thường nhân viên bằng một số tiền không quá tổng số lương của nhân viên đó trong sáu tháng trước khi bị sa thải nếu Uỷ Ban cho rằng phục chức hay tái thu dụng là không hợp với thực tế; hoặc
• không được sa thải nhân viên, nếu đã doạ sa thải.

1. Theo những phần khác của Luật, Uỷ Ban cũng có quyền phục chức cho nhân viên bị sa thải trong lúc đang có tranh chấp lao động hay là nạn nhân trong một hoàn cảnh nào đó hoặc khi nhân viên đang nhận bồi thường lao động.

2. Nếu cho là chủ nhân chưa trả hết phần lương thiếu mình (cho tới 10.000 đô la), nhân viên có thể khiếu nại chủ nhân chưa trả lương trong phiên xử về sa thải bất công. Muốn khiếu nại vấn đề này , cần có một số điều kiện đặc biệt.

Tài liệu này chỉ tóm tắt một số điều khoản chọn lọc của Luật Quan Hệ Lao Động NSW 1996 (NSW Industrial Relations Act 1996). Muốn biết thêm chi tiết, xin liên lạc:

• tổ chức chủ nhân hoặc công đoàn của Quý Vị, nếu Quý Vị là thành viên.
• Văn Phòng Đăng Ký của Uỷ Ban Quan Hệ Lao Động (Industrial Registry)
  50 Phillip Street, Sydney, 2000
  Điện thoại (02) 9258 0866
  Website: http://www.lawlink.nsw.gov.au/
• cố vấn luật pháp
• cố vấn huấn nghệ tại Bộ Giáo Dục và Đào Tạo (Department of Education and Training), Điện thoại: 13 28 11, nếu đang học việc hay học nghề
• Bộ Quan Hệ Lao Động NSW (NSW Office of Industrial Relations)
  Điện thoại : 131 628 (tiền gọi địa phương ở NSW)